بازار کامیون و کشنده اروپا پس از پشت سر گذاشتن دورهای از رکود و کاهش تقاضا، بار دیگر نشانههای روشنی از بازگشت به مسیر رشد را بروز داده است. افزایش ثبت سفارش و خرید کامیونهای جدید در کشورهای مختلف اروپایی نشان میدهد شرکتهای حملونقل، لجستیک و ناوگانهای تجاری بار دیگر سرمایهگذاری در نوسازی خودروهای سنگین خود را در دستور کار قرار دادهاند. این روند در شرایطی شکل گرفته که طی سالهای اخیر فعالان صنعت حملونقل اروپا با چالشهایی نظیر افزایش هزینههای انرژی، تورم، رشد نرخ بهره، اختلال در زنجیرهتامین و کاهش سرعت رشد اقتصادی مواجه بودند.
اکنون اما دادههای منتشرشده از بازار خودروهای تجاری اروپا حاکی از آن است که بخش مهمی از شرکتهای حملونقل به این جمعبندی رسیدهاند که ادامه فعالیت با ناوگان فرسوده نه تنها هزینههای عملیاتی را افزایش میدهد، بلکه توان رقابتی آنها را نیز کاهش میدهد. از سوی دیگر، مقررات سختگیرانه آلایندگی در اتحادیهاروپا و فشار دولتها برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای، شرکتها را بهسمت خرید نسل جدید کامیونها و کشندههای کممصرف سوق داده است.
کارشناسان معتقدند آنچه امروز در بازار کامیون اروپا مشاهده میشود، صرفا یک افزایش مقطعی در فروش نیست؛ بلکه آغاز مرحله جدیدی از تحول در صنعت حملونقل جادهای این قاره بهشمار میرود؛ مرحلهای که در آن بهرهوری، مصرف سوخت، فناوریهای دیجیتال و کاهش آلایندگی به مهمترین معیارهای خرید تبدیل شدهاند.
رشد دو رقمی بازار خودروهای سنگین
آمارهای منتشرشده از سوی انجمن خودروسازان اروپا نشان میدهد بازار کامیونهای جدید در اتحادیهاروپا نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد محسوسی را تجربه کرده است. در سهماهه نخست سال جاری بیش از ۸۱ هزار دستگاه کامیون جدید در کشورهای عضو اتحادیهاروپا به ثبت رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۱۰ درصد افزایش را نشان میدهد. بخش عمده این رشد مربوط بهکامیونها و کشندههای سنگین بوده است؛ بخشی که ستون فقرات حملونقل جادهای اروپا محسوب میشود. افزایش فعالیتهای لجستیکی، رشد تجارت بین کشورهای اروپایی و نیاز بهجایگزینی خودروهای قدیمی از جمله عوامل موثر در رشد تقاضا بودهاند. تحلیلگران بازار معتقدند پس از چند سال تعویق در سرمایهگذاری بهدلیل نااطمینانیهای اقتصادی، بسیاری از شرکتهای حملونقل اکنون ناچار بهنوسازی ناوگان خود شدهاند. فرسودگی بخشی از کامیونهای فعال در اروپا بهحدی رسیده که هزینه نگهداری آنها از هزینه خرید خودروهای جدید پیشی گرفته است.
آلمان، اسپانیا و لهستان؛ موتورهای محرک بازار
بررسی بازارهای مختلف اروپا نشان میدهد روند رشد در همه کشورها یکسان نبوده است. آلمان بهعنوان بزرگترین بازار خودروهای تجاری اروپا همچنان نقش تعیینکنندهای در این صنعت دارد و رشد ثبت سفارش کامیون در این کشور تاثیر مستقیمی بر عملکرد کل بازار اروپا میگذارد. در کنار آلمان، کشورهایی مانند اسپانیا و لهستان نیز رشد چشمگیری را در خرید کامیونهای جدید تجربه کردهاند. توسعه شبکههای لجستیکی، افزایش مبادلات تجاری و سرمایهگذاری در زیرساختهای حملونقل از مهمترین دلایل این رشد عنوان میشود. در مقابل برخی بازارها همچنان با احتیاط عمل میکنند. نرخهای بالای تامین مالی، نگرانی از آینده اقتصاد اروپا و هزینههای بالای سرمایهگذاری موجب شده بخشی از شرکتهای حملونقل خرید خودروهای جدید را به تعویق بیندازند.
فشار استانداردهای آلایندگی بر ناوگان قدیمی
یکی از مهمترین عوامل رشد تقاضا در بازار کامیون اروپا را باید در تغییر مقررات زیستمحیطی جستوجو کرد. اتحادیهاروپا طی سالهای اخیر سختگیرانهترین قوانین آلایندگی جهان را برای خودروهای سنگین تدوین کرده و خودروسازان و شرکتهای حملونقل را بهسمت استفاده از فناوریهای پاکتر سوق داده است.
بسیاری از شهرهای اروپایی محدودیتهایی برای ورود خودروهای دیزلی قدیمی اعمال کردهاند و این روند بهتدریج در حال گسترش است. در نتیجه شرکتهای حملونقل برای حفظ دسترسی به بازارهای مختلف ناچار به نوسازی ناوگان خود هستند.
کارشناسان معتقدند طی سالهای آینده فشار برای خروج کامیونهای قدیمی از چرخه حملونقل افزایش خواهد یافت و این موضوع بهیکی از مهمترین محرکهای فروش خودروهای سنگین تبدیل خواهد شد.
رشد سریع کامیونهای برقی
یکی از مهمترین تحولات بازار خودروهای سنگین اروپا، افزایش استقبال از کامیونهای برقی است. اگرچه سهم این خودروها هنوز درمقایسه با کامیونهای دیزلی محدود است، اما نرخ رشد آنها بسیار سریعتر از سایر بخشهای بازار گزارش شده است.
خودروسازان بزرگ اروپایی سرمایهگذاریهای گستردهای در توسعه کامیونهای برقی انجام دادهاند و بسیاری از شرکتهای حملونقل نیز برنامههایی برای کاهش انتشار کربن تدوین کردهاند.
علاوهبر فشارهای قانونی، مزایایی مانند کاهش هزینه سوخت، هزینههای نگهداری کمتر و دسترسی به مشوقهای دولتی موجب شده کامیونهای برقی به تدریج جایگاه خود را در بازار پیدا کنند.
با این حال چالشهایی مانند قیمت بالای خرید، محدودیت زیرساختهای شارژ و نگرانی درباره پیمایش همچنان مانع گسترش سریعتر این خودروها شده است.
سازندگان بزرگ در انتظار موج جدید سفارشها
رشد تقاضا در بازار اروپا خبر خوبی برای تولیدکنندگان خودروهای تجاری محسوب میشود. شرکتهایی مانند ولوو، اسکانیا، مرسدسبنز تراکس، داف، مان و ایویکو طی ماههای اخیر از افزایش سفارشات و بهبود چشمانداز بازار خبر دادهاند. این شرکتها علاوهبر توسعه محصولات کمآلاینده، سرمایهگذاری گستردهای در فناوریهای هوشمند، سامانههای مدیریت ناوگان و رانندگی خودکار انجام دادهاند. هدف اصلی این سرمایهگذاریها کاهش هزینههای عملیاتی مشتریان و افزایش بهرهوری ناوگان است. تحلیلگران معتقدند رقابت میان سازندگان بزرگ کامیون در سالهای آینده بیش از هر زمان دیگری بر محور فناوریهای پاک و خدمات دیجیتال متمرکز خواهد شد.
بازار دستدوم نیز رونق گرفته است
همزمان با رشد فروش خودروهای جدید، بازار کامیونهای کارکرده نیز در بسیاری از کشورهای اروپایی رونق گرفته است. افزایش قیمت کامیونهای نو موجب شده برخی شرکتهای کوچکتر بهسمت خرید خودروهای دستدوم با عمر پایین حرکت کنند. با این حال کارشناسان هشدار میدهند که افزایش تقاضا برای خودروهای کارکرده نیز موجب رشد قیمت در این بخش شده و فاصله قیمتی میان خودروهای نو و دستدوم را کاهش داده است. در نتیجه بسیاری از شرکتهای بزرگ ترجیح میدهند به جای خرید خودروهای کارکرده، از تسهیلات مالی و لیزینگ برای نوسازی ناوگان خود استفاده کنند.
چشمانداز بازار خودروهای سنگین اروپا
بررسی روندهای موجود نشان میدهد بازار کامیون و کشنده اروپا وارد مرحلهای از بازسازی و نوسازی شده است. رشد تقاضا برای خودروهای جدید، افزایش سرمایهگذاری در فناوریهای پاک و الزام بهرعایت استانداردهای سختگیرانه آلایندگی، آینده این بازار را تحتتاثیر قرار خواهد داد. هرچند چالشهایی مانند هزینه بالای تامین مالی، نوسانات اقتصادی و رقابت شدید میان تولیدکنندگان همچنان وجود دارد، اما اکثر تحلیلگران معتقدند بازار خودروهای سنگین اروپا در مسیر رشد قرار گرفته است. آنچه امروز در اروپا رخ میدهد میتواند الگویی برای بسیاری از بازارهای جهان باشد؛ بازاری که در آن نوسازی ناوگان دیگر یک انتخاب نیست، بلکه به ضرورتی اقتصادی و زیستمحیطی تبدیل شده است. شرکتهای حملونقل اروپایی نیز بهخوبی دریافتهاند که آینده رقابت در صنعت لجستیک از مسیر ناوگانهای مدرن، کممصرف و کمآلاینده عبور میکند؛ موضوعی که موتور محرک رشد بازار کامیون و کشنده در سالهای آینده خواهد بود.
